...هدف چیزی نبوده بجز ...

گفتگویی با نصیر مشکوری در مورد فستیوال هیپ هاپ ایران در سوئد - آوای تغییر

نویسنده: فریدون تفرشی

ژانویه ۲۰۱۰

زیرزمین: هدف شما در برپائی فستیوال هیپ هاپ ایران در سوئد که تحت عنوان "آوای تغییر" نیز هست, چه بوده؟

نصیر مشکوری: خُب، هدف چیزی نبوده بجز جمع آوری هنرمندان جوان رپ خوان ایرانی در زیر یک سقف. هنرمندانی که در سراسر دنیا مشغول فعالیت و نوآوری هستند اما توجه چندانی به آنها نمی شود. در آغاز هدف اصلی و مشخص ما در برنامه ریزی این فستیوال دعوت از رپ خوان های زن ایرانی بود. نه فقط بخاطر اینکه "زن" هستند، بلکه بخاطر آنکه توجه چندانی نه از طرف جامعۀ مردسالار ایرانی به آنها می شود و نه از طرف همکاران رپ خوان "مردشان" بهائی برابر به آنها داده می شود. هدف بعدی دعوت از رپ خوان های مقیم ایران بود که مثل سال گذشته بخاطر محدودیت ها و ممنوعیت های داخل ایران اینبار هم امکان پذیر نبود.

زیرزمین: اِسپانسور این برنامه چه کسانی هستند و چه انتظاراتی دارند؟

نصیر مشکوری: واقعیت این است که این بار موسسۀ فرهنگی "ریکس تیاترن" که یک موسسۀ فرهنگی سوئدیست با من تماس گرفت و از آنجائی که در سال گذشته موفق به برگزاری فستیوال هیپ هاپ "ریتم تغییر" با همکاری موسسۀ دیگری در شهر گوتنبورگ سوئد شده بودم، پیشنهاد کردند که این بار بطور وسیعتر با مسئولیت و زیرنظر این موسسه که بزرگترین موسسۀ برنامه گذاری در سوئد هست این پروژه را به ثمر برسونیم که نتیجه اش هم بزودی بر روی صحنه خواهد رفت.

باید در اینجا از آقای منصور حسینی که یکی از تهیه کننده گان فعال در این موسسه هستند برای مدیریت شان تشکر کنم. البته انجمن فرهنگ و انجمن اینیشیاتیو ایران نیز در برنامه گذاری با ما همکاری های فراوانی کرده اند.

زیرزمین: چه مشکلاتی در تهیۀ این پروژه داشته اید و چه مدتی است که بر روی این پروژه کار می کنید؟

نصیر مشکوری: اگر اشتباه نکنم حدوداً اَواخر ماه آپریل سال گذشته بود که آقای منصور حسینی از موسسۀ "ریکس تیاترن" با من تماس گرفتند و پیشنهاد برپائی این فستیوال را دادند و از آن زمان به بعد ایشان به عنوان تهیه کننده و من هم به عنوان کارگردان این فستیوال شروع به کار کردیم.

مشکلات ما دسترسی به رپ خوان های داخل ایران بود و از آنجا که شرایط امروز و اعتراضات سیاسی و اجتماعی در ایران روز بروز حجم بزرگتری بخود می گرفت (می گیرد) ما با دشواری های زیادی در ایجاد ارتباط با این هنرمندان مواجه شدیم که البته نتیجه ای هم نگرفت چون متاسفانه این هنرمندان یا امکان خروج از ایران را نداشتند و یا اگر هم می توانستند خارج شوند در موقع برگشت با مشکل روبرو می شدند و در نتیجه اکثریت مجبور به رد پیشنهاد ما شدند.

بقیۀ مشکلات هم که در هر فستیوالی بخاطر تعداد افراد شرکت کننده و تنوع نظرات و خواسته هایشان بوجود می آید که بسیار طبیعی است و من فکر می کنم به ریزه کاری ها نپردازیم بهتر باشد!

زیرزمین: انتظارات شخصی شما از این فستیوال چیست؟

نصیر مشکوری: من فقط امیدوارم برگزاری این فستیوال ها زمینه ای باشد تا ایرانیان با بخشی از موسیقی غیرمتعارف ایران آشنا شوند. موسیقی که خارج از اهداف تجاری فعال است و آوای نسل جوان ایرانی بحساب می آید؛ "آوای تغییر".

زیرزمین: چه هنرمندانی را در این فستیوال دعوت کرده اید؟

نصیر مشکوری: رپ خوان هائی که در این فستیوال دعوت شده اند دو رپ خوان زن ایرانی بنام های "سوگند" و "غوغا" هستند. رپ خوان های مطرح دیگری مانند شاهین نجفی، عرفان و خشایار هم در لیست فستیوال هستند و همچنین گروه موسیقی تجربی، تلفیقی هیپ هاپ فارسی؛ یعنی گروه سیمرغ هم در این برنامه جزو شرکت کننده گان می باشند.

یکی دیگر از شرکت کنندگان در فستیوال "آوای تغییر"، رپ خوان ایرانی تبار مقیم سوئد است به نام "بهرنگ میری". البته از آنجا که این فستیوال در سه شهر مختلف استکهلم، گتنبرگ و مالمو برگذار می شود، در هر شهر یک یا دو گروه هیپ هاپ ایرانی از همان شهر دعوت شده اند که برنامه اجرا خواهند کرد.

زیرزمین: همکاری با این هنرمندان چگونه است؟

نصیر مشکوری: بهرحال این هنرمندان جوانند و با تجربۀ کم و انتظاراتی دارند که گاه در واقعیت قابل اجرا نیست. فکر می کنم بهتر است وارد جزئیات نشویم!!

زیرزمین: فکر می کنید هیپ هاپ فارسی در چه مسیری می رود؟

نصیر مشکوری: این بحث بسیار پیچیده است و نیاز به یک تحلیل جامعه شناسانه دارد که از عهدۀ این گفتگو خارج است، اما بطور خلاصه بنظر من با آغاز اعتراضات مدنی و حق طلبانۀ مردم ایران در مدت زمان بعد از انتخابات، از آنجائی که ساختار اجتماعی و خواسته های جامعۀ ایرانی متحول شده، در نتیجه این تحول مطمئناً بر موسیقی و فرهنگ جوانان نیز تاثیر خواهد گذاشت و هیپ هاپ ایران را وارد مرحلۀ جدید و متفاوتی خواهد کرد.

در حال حاضر این جنبش آرام و کم سر و صدا است اما پشت این آرامش توفان بزرگی در کمین می باشد. بنظر من نسل دیگری از رپ خوان های ایرانی دوباره از موسیقی هیپ هاپ به عنوان رسانه ای آزاد استفاده خواهند کرد و نسل معترض خود را به تصویر خواهد کشید و در رپ نوشته هایشان زمانۀ خود را بیان خواهند کرد. به عقیدۀ من رپ اعتراضی، اجتماعی در ایران وارد مرحلۀ دیگری خواهد شد و همزمان نیز آن دسته از هنرمندان هیپ هاپ ایران که بیشتر با ریتم های خالتور و محتوائی مردم پسند و رویکردی تجاری فعال هستند نیز مسیر خود را می روند و این دو شاخه کاملاً از هم جدا شده و در نهایت به سبک های منحصربفرد جداگانه ای تبدیل می شوند که هر کدام نقش ویژۀ خود و مخاطبان خاص خود را خواهند داشت.

در بحران سیاسی اجتماعی که امروز تمامیت جامعه و حاکمیت ایران را در بر گرفته، طبیعی است که تا مدتی هر نوع حرکت هنری و فرهنگی خاموش شود. از این رو مسئولیت ما ایرانیان خارج از کشور در حمایت و پشتیبانی از این هنرمندان جوان بیشتر می شود و مسلماً هدف ما نیز از برپائی این فستیوال همین بوده است. ما باید رسانه ای باشیم در رساندن صدای این جوانان به جهانیان.

زیرزمین: خبردار شدیم که شما در حال تدوین کتابی هستید، آیا مایل هستید در این رابطه توضیح دهید؟

نصیر مشکوری: بله، اما ترجیح می دهم تا زمانی که تدوین این کتاب ها به مرحلۀ نهائی نرسیده در مورد جزئیات آن صحبتی نکنم. مطمئن باشید از آنجائی که سکوی اینترنتی "زیرزمین" همیشه پشتیبان من بوده، اولین جائی که از این جریان با خبر خواهد شد شما و مخاطبان شما خواهند بود.

زیرزمین: نصیر عزیز از شما برای پذیرش این گفتگو سپاس گذاریم.

نصیر مشکوری: من هم از همراهی و همکاری شما متشکرم.